Social Icons

Sunday, May 12, 2013

Apophenia

Άραγε αξίζει τον κόπο να ψάχνεις το νόημα εκεί, όπου μπορεί και να μην υπάρχει?

Apophenia -  Αποφαίνια ή Αποφένια (από το ελληνικό ἀποφαίνω – δηλώνω τις σκέψεις, αποσαφηνίζω) είναι η κατάσταση κατά την οποία είναι κανείς σε θέση να βλέπει την δομή ή τις σχέσεις στα τυχαία ή χωρίς νόημα δεδομένα. Ο όρος επινοήθηκε το 1958 από τον Κλάους Κόνραντ (γερμανικά – Klaus Conrad) ο οποίος το ορίζει ως «ανεξήγητη παρατήρηση των σχέσεων» που συνοδεύεται με την «χαρακτηριστική αίσθηση ανεπαρκής σημασίας» (μη φυσιολογική κατανόηση της σημασίας).


Ο Κόνραντ αρχικά περιέγραφε το φαινόμενο αυτό στην εφαρμογή της διαστρέβλωσης της πραγματικότητας, που συμβαίνει στην ψύχωση, ωστόσο σήμερα ο όρος αυτός χρησιμοποιείται ευρύτερα για την περιγραφή όμοιας τάσης στα υγιή άτομα, όχι απαραίτητα προϋποθέτοντας την ίδια στιγμή παρουσία μιας ψυχικής νόσου.

Από την άποψη της στατιστικής, η Apophenia χαρακτηρίζεται ως το λάθος της πρώτης τάξεως. Η Apophenia συχνά εξηγεί τις παραφυσικές ή θρησκευτικές δηλώσεις, χρησιμοποιείται στην δημοσιογραφική κερδοσκοπία. Υπάρχει υπόθεση ότι η Apophenia είναι διασύνδεση μεταξύ της ψύχωσης και δημιουργικότητας.

Μια από τις πιο γνωστές εκδηλώσεις της Αποφένιας είναι η λεγόμενη «Σκοτεινή πλευρά του Ουράνιου Τόξου» - θεωρία, σύμφωνα με την οποία το άλμπουμ του βρετανικού συγκροτήματος Pink Floyd και η ταινία «Ο Μάγος του Οζ» συμπίπτουν και γίνονται ενιαίο έργο τέχνης, εάν ενεργοποιήσεις την μουσική αμέσως μετά το τρίτο γρύλισμα του λιονταριού στο εισαγωγικό της κινηματογραφικής εταιρείας «Metro Goldwyn Myer». Οι μουσικοί του Pink Floyd πάντα αρνιόντουσαν αυτή τη θεωρία.

No comments: