Social Icons

Saturday, July 20, 2013

Μαυρίκιος Μπενιόβσκι

Ο 18ος αιώνας ήταν αρκετά καλός για τους τυχοδιώκτες όλων των ειδών. Αλλά ακόμα μπροστά τους ο Μαυρίκιος Μπενιόβσκι φάνταζε σχεδόν υπεράνθρωπος. Σλοβάκος αριστοκράτης ουγγρικής καταγωγής, αυστριακός στρατιώτης, πολωνός αντάρτης-ομοσπονδιακός, ρώσος κατάδικος δραπέτης, γάλλος εξερευνητής, σκακιστής, συγγραφέας και πολεοδόμος, λευκός «αυτοκράτορας» της Μαδαγασκάρης, ήρωας της γερμανικής τραγικής κωμωδίας, στην πρεμιέρα της οποίας για πρώτη φορά παίχτηκε ο ύμνος των ΗΠΑ… Είναι συναρπαστικό, όταν φαντάζεσαι την πορεία της ζωής αυτού του παθιασμένου ανθρώπου.


Με την καταστολή της εξέγερσης ο Μπενιόβσκι πιάστηκε αιχμάλωτος από τα ρώσικα στρατεύματα και φυλακίστηκε στη πόλη Καζάν, όπου κατά την διάρκεια της εξέγερσης των κρατουμένων, κατάφερε να δραπετεύσει. Όταν προσπάθησε να αποπλεύσει από την Αγία Πετρούπολη με το ολλανδικό πλοίο, η τσαρική αστυνομία τον συνέλαβε. Ως τιμωρία τον μετέφεραν στην Καμτσάτκα, όπου ο κυβερνήτης του ζήτησε να διδάξει μουσική στην κόρη του. Σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να κερδίσει την καρδιά της και την έπεισε να τον ακολουθήσει στην Ευρώπη (αν και τον περίμενε εκεί η νόμιμη γυναίκα του).

7 Μαΐου 1771 ο Μπενιόβσκι μαζί με άλλους πολωνούς εξόριστους επαναστατούν, σκοτώνουν τον κυβερνήτη, κλέβουν τα πυρομαχικά, το ταμείο, ένα πολεμικό πλοίο και δραπετεύουν προς την κατεύθυνση των νησιών Κουρίλ. Η κόρη του κυβερνήτη σκοτώθηκε κατά την διάρκεια ανταλλαγής πυροβολισμών. Κάποιοι ρώσοι, με τον επικεφαλή τον Γεράσιμο Ιζμάιλοβ θέλησαν να επιστρέψουν στην Ρωσία, όπου μετά από το αίτημα μέσω του πρέσβη στο Παρίσι, η Αικατερίνη ΙΙ τους έδωσε την άδεια. Ο Μπενιόβσκι όμως κατάφερε να φτάσει μέχρι την ολλανδική εταιρεία στο Ναγκασάκι, απ’ όπου έγραψε τα 6 περίφημα γράμματά του. 23 Σεπτεμβρίου έφτασε στην πορτογαλική αποικία στο Μακάο, όπου πούλησε το πλοίο.

Στον δρόμο επιστροφής προς την Ευρώπη, το γαλλικό πλοίο έστριψε προς την Μαδαγασκάρη, σχεδόν άγνωστο νησί για τους ευρωπαίους εκείνη την εποχή. Εκεί του μπήκε η ιδέα του αποικισμού του νησιού. Το 1772 ο Μπενιόβσκι συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Λουδοβίκο 15ο, ο οποίος υποστήριξε το σχέδιό του για την εξερεύνηση του αφρικανικού νησιού, το οποίο βρίσκεται κοντά σε σημαντικές θαλάσσιες διαδρομές.
Με την υποστήριξη των γάλλων ο Μπενιόβσκι τον Φεβρουάριο του 1774, αποβιβάζεται στην Μαδαγασκάρη, συνοδευόμενος από μια ομάδα 21 αξιωματικών και 237 ναυτών. Χωρίς να συναντήσουν σοβαρή αντίσταση, ξεκίνησαν την κατασκευή της «πρωτεύουσας» του νησιού – της πόλης Λουιμπούρ. 1η Οκτωβρίου του 1776, 62 πρεσβύτεροι των τοπικών φυλών εκλέγουν τον Μπενιόβσκι ως νέο «Ampansakabe” που σημαίνει ο «Υπέρτατος άρχοντας» της Μαδαγασκάρης. Η αυξανόμενη ανεξαρτησία του σλοβάκου ανησυχούσε τους γάλλους διοικητές των κοντινών νησιών Μαυρικίου και Ρεϋνιόν, οι οποίοι κέρδισαν τις Βερσαλλίες με τα χειρότερα λόγια, φήμες οι οποίες έβλαπταν τον Μπενιόβσκι. Ως αποτέλεσμα η αποστολή της βοήθειας από την Γαλλία σταματούσε. Στο στρατόπεδο του ο αριθμός των ευρωπαίων κάτω από την διοίκησή του άρχισε να μειώνεται και έμειναν μόνο 63, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων των τροπικών ασθενειών. Αυτό ανάγκασε τον Μπενιόβσκι να επιστρέψει στο Παρίσι, όπου έλαβε από τον βασιλιά τον βαθμό του στρατηγού και το παράσημο Αγ. Λουδοβίκου. Λόγω του ότι στην Μαδαγασκάρη δεν ανακαλύφθηκαν θησαυροί, το υπουργικό συμβούλιο των Βερσαλλιών αποφάσισε να τερματίσει την περαιτέρω εξερεύνηση.

Κατά την παραμονή του στο Παρίσι, ο Μπενιόβσκι άρχισε να ενδιαφέρεται με το σκάκι, κάτι που τον έφερε κοντά στον αμερικανό απεσταλμένο τον Μπέντζαμιν Φράνκλιν. Μέσω του Φράνκλιν ο Μπενιόβσκι προσπάθησε να επηρεάσει την αμερικάνικη κυβέρνηση για την κατάκτηση της Μαδαγασκάρης, όμως η αμερικάνικη πλευρά αντιμετώπισε ψυχρά αυτό το σχέδιο, προφανώς για να μην χαλάσουν τις σχέσεις τους με την Γαλλία.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ευρώπη λόγω της Βαυαρίας, ο Μπενιόβσκι και πάλι πήρε το όπλο στα χέρια του, με την πλευρά του Αυστριακού στέμματος. Η αυτοκράτειρα Μαρία Τερέζα του απένειμε τον τίτλο του Κόμη. Γυρνώντας στο πατρικό του κάστρο, ο Μπενιόβσκι γράφει τα απομνημονεύματά του για την ανάπτυξη του αυστριακού εμπορικού ναυτικού στην Δαλματία. Μετά την είδηση για τον Αμερικάνικο Πόλεμο για την ανεξαρτησία, ο τυχοδιώκτης ορμά στην Αμερική, ελπίζοντας με του Πουλάβσκι και πάλι να αγωνιστεί για τα ιδανικά της ελευθερίας. Μετά τον θάνατο του Πουλάβσκι επιστρέφει στην Ευρώπη και το 1781 προτείνει τις υπηρεσίες του στον George Washington. Υπολόγιζε να μαζέψει ένα τάγμα μισθοφόρων και να τους μεταφέρει στην Αμερική. Η παύση των εχθροπραξιών επέτρεψε στον Μπενιόβσκι να επισκεφτεί τον αδερφό του στην Αϊτή και προτείνει την πρόταση της αποικιοκρατίας της Μαδαγασκάρης στον αυστριακό αυτοκράτορα, ο οποίος επιτέλους ενέκρινε την πρόταση αυτή. Ωστόσο τα κεφάλαια για την υλοποίηση τους σχεδίου δεν είχαν δοθεί.

Με την ανησυχία για τον εξοπλισμό της αποστολής ο Μπενιόβσκι μεταβαίνει στο Λονδίνο. Κατάφερε να προσελκύσει με τα επιχειρήματά του τον John de Magellan, επιστήμονα απόγονο του διάσημου εξερευνητή. Και οι δύο πλέον ιδρύουν άγγλο-αμερικάνικη εμπορική εταιρεία. Για να προσελκύσει τους επιχειρηματίες πέραν από τον ωκεανό, ο τυχοδιώκτης και πάλι επισκέπτεται την Νέα Αγγλία (1784).

Το 1785 ο Μπενιόβσκι μεταβαίνει για να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα της άγγλο-αμερικανικής κοινοπραξίας στην Μαδαγασκάρη. Κατά την διάρκεια της τροπικής καταιγίδας το πλοίο παρασύρθηκε στις ακτές της Βραζιλίας, όπου του πήρε αρκετές εβδομάδες για να επισκευάσει τις ζημιές. Επιτέλους φτάνοντας τον στόχο, ο Μπενιόβσκι πείθει τους ντόπιους να εκδιώξουν τους γάλλους εκπροσώπους από τον νησί και ίδρυσε την νέα του πρωτεύουσα – την πόλη Μαυριτανία (ονομάζοντάς την με το δικό του όνομα).

Το γαλλικό ναυτικό, ενοχλημένο από τις δραστηριότητες του Μπενιόβσκι, οργανώνει εναντίον του πολεμική εκστρατεία. Φτάνοντας το 1786 από την Ινδία το γαλλικό ναυτικό ξεκίνησε την άμεση επίθεση της Μαυριτανίας, κατά την διάρκεια της οποίας ο «βασιλιάς» σκοτώθηκε από αδέσποτη σφαίρα. Η ταφή του Μπενιόβσκι έγινε στην Μαδαγασκάρη, δίπλα στου δύο ρώσους συντρόφους του, με τους οποίους κάποτε είχε οργανώσει την απόδραση από την Καμτσάτκα.

No comments: