Social Icons

Tuesday, July 2, 2013

Λιβερία

Αργοκίνητη κατάρρευση της ουτοπίας. Για άλλη μια φορά οι προσδοκίες των φιλάνθρωπων, που ονειρεύτηκαν την «γη της επαγγελίας» για τους πρώην σκλάβους, μετατράπηκαν σε περισσότερα προβλήματα, αίμα, βία και φάρσα. Έχει ενδιαφέρον να διαβάσει κανείς τα δικά τους βιβλία της ιστορίας – για ένα περίεργο λόγο λες και έχουν αντιγραφτεί από τα αμερικάνικα ανάλογα βιβλία, όπου για κάθε γεγονός στις ΗΠΑ αντιστοιχεί και ένα μικρό αντίστοιχο στην Λιβερία. Ωστόσο το βιοτικό επίπεδο και τα προσωπικά πρότυπα ασφαλείας στις ΗΠΑ και στην Λιβερία, διαφέρουν κατά πολύ.


Η ιστορία της Λιβερίας, ως πολιτικής οντότητας, ξεκινάει με την άφιξη των πρώτων μαύρων αποίκων – αμερικάνο-λιβέριους (όπως αυτοαποκαλούνταν) στην Αφρική – στις ακτές της οποίας το 1822 ίδρυσαν την αποικία τους «Ελεύθερων Έγχρωμων Ανθρώπων» (Free Men of Color) υπό την αιγίδα της Αμερικανικής αποικιακής κοινότητας. Στα πλαίσια μιας συμφωνίας με τους ηγέτες των τοπικών φυλών, οι έποικοι είχαν αποκτήσει μια έκταση πάνω από 13.000 χιλιόμετρα ² - για τα εμπορεύματα με συνολική αξία $ 50.

Το 1824, η αποικία ονομάστηκε Λιβερία, όταν εγκρίθηκε και το σύνταγμά της. Μέχρι το 1828 οι έποικοι κατέλαβαν ολόκληρη την ακτή της σύγχρονης Λιβερία (μήκους περίπου 500 χιλιομέτρων), και στη συνέχεια, επίσης κατεχόμενα μέρη της ακτής της σύγχρονης Σιέρα Λεόνε και της Ακτής Ελεφαντοστού.

26 Ιουλίου του 1847 οι αμερικανοί άποικοι, κήρυξαν την ανεξαρτησία της Δημοκρατίας της Λιβερίας. Οι έποικοι αντιλαμβάνονταν την ήπειρο, από την οποία οι πρόγονοί τους είχαν μετακινηθεί ως δούλοι, ως «Γη της επαγγελίας», όμως δεν επιδίωκαν να εμπλακούν στην αφρικανική κοινότητα. Φτάνοντας στην Αφρική, αποκαλούσαν τους εαυτούς τους αμερικανούς, έτσι ακριβώς (ως αμερικανοί) αντιμετωπίζονταν και από τους ντόπιους κατοίκους και από τους βρετανικές αποικιοκρατικές αρχές της γειτονικής Σιέρα Λεόνε. Τα σύμβολα του κράτους τους (σημαία, έμβλημα και σφραγίδα), καθώς και η επιλεγείσα μορφή διακυβέρνησης, αντανακλούσε το αμερικάνο-λιβερικό τους παρελθόν.

Θρησκεία, τα έθιμα και κοινωνικό-πολιτιστικά πρότυπα των αμερικανό-λιβέριων, βασίστηκαν στα προπολεμικές παραδόσεις του Αμερικάνικου Νότου. Η αμοιβαία δυσπιστία και εχθρότητα μεταξύ των «αμερικανών» της ακτής και των «αυτοχθόνων» από τα μέσα της ηπείρου, οδηγούσαν σε διαρκείς (καθ’όλη την διάρκεια της ιστορίας της χώρας) και αρκετά επιτυχείς προσπάθειες της αμερικάνο-λιβερικής μειονότητας να κυριαρχήσουν πάνω από τους τοπικούς μαύρους, τους οποίους τους θεωρούσαν ως βαρβάρους και ανθρώπους κατώτερους.

Η ίδρυση της Λιβερίας χρηματοδοτήθηκε από τις ιδιωτικές αμερικανικές ομάδες, κυρίως της Αμερικάνικης Αποικιακής Κοινότητας (εταιρείας), όμως η χώρα είχε λάβει την ανεπίσημη στήριξη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση της Λιβερίας είχε διαμορφωθεί με τα αμερικάνικα πρότυπα και ήταν δημοκρατικής δομής, αλλά όχι πάντοτε στην πραγματικότητα. Μετά το 1877 το Κόμμα των Αληθινών Ουίγωνμονοπωλούσε την εξουσία της χώρας και όλες οι σημαντικές θέσεις άνηκαν σε μέλη του κόμματος.

Τρία προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι αρχές της Λιβερίας ήταν – η εδαφικές διαφορές με τις γειτονικές αποικιακές δυνάμεις (Βρετανία και Γαλλία), πολεμικές εχθροπραξίες μεταξύ των εποίκων και αυτοχθόνων και η απειλή της οικονομικής αφερεγγυότητας, έβαζαν υπό αμφισβήτηση την κυριαρχία της χώρας. Η Λιβερία διατήρησε την ανεξαρτησία της την εποχή της αποικιοκρατικού «διαμελισμού» της Αφρικής, αλλά έχασε στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα μέρος της κατεκτημένης νωρίτερα περιοχής, η οποία προσαρτήθηκε στην Βρετανία και Γαλλία. Μέχρι το 1911 τα σύνορα της Λιβερίας με την βρετανικές και γαλλικές αποικίες είχαν οριστεί με τα ποτάμια Μάνο και Καβάλλι. Η οικονομική ανάπτυξη της χώρας στα τέλη του 19ου αιώνα καθυστερούσε λόγω της έλλειψης των αγορών πώλησης των προϊόντων της Λιβερίας και το χρέος για μια ποικιλία δανείων, η πληρωμή των οποίων αποστράγγισε την οικονομία της.

Στις αρχές του 1ου Π.Π. η Λιβερία δήλωσε την ουδετερότητά της, ελπίζοντας να διατηρήσει τις εμπορικές της σχέσεις με την Γερμανία, οι οποίες αντιπροσώπευαν πάνω από το ήμισυ του εξωτερικού εμπορίου. Ωστόσο ο αποκλεισμός των θαλάσσιων εμπορικών οδών, που καθορίστηκε από την Αντάντ, στέρησε στην Λιβερία αυτόν τον σημαντικό εμπορικό εταίρο. Σχεδόν εντελώς σταμάτησε η εισαγωγή των μεταποιημένων αγαθών και προέκυψαν προβλήματα με το φαγητό.

Στο κατώφλι του 21ου αιώνα, η Λιβερία και πάλι τράβηξε πάνω της τα βλέμματα της εντελώς έκπληκτης ανθρωπότητας – που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην προσωπικότητα του προέδρου Charles Taylor, ο οποίος σήμερα εκτίει 50ετή ποινή για την οργάνωση του χάους κατά την προεδρία του.

19 Ιουλίου του 1997 στην Λιβερία πραγματοποιήθηκα προεδρικές εκλογές, στις οποίες την νίκη σημείωσε ο Charles Taylor, ο οποίος συγκέντρωσε 75,33% των ψήφων. Η προεκλογική του εκστρατεία πραγματοποιήθηκε υπό το σύνθημα «Ο Charles σκότωσε τον πατέρα μου, την μητέρα μου, αλλά εγώ και πάλι θα τον ψηφίσω».

Το ερώτημα που προκύπτει – αξίζει άραγε τον κόπο να προσπαθείς να εφαρμόσεις τέτοιες ουτοπίες, αφού και πάλι θα προκύψει ένας διάολος ξέρει τι? Μήπως, καλύτερα να μην προσπαθείς καν?

No comments: